Ciągłe zmęczenie, silne wahania nastroju, niepokój i drażliwość, problemy skórne oraz kłopoty z utrzymaniem wagi… Brzmi znajomo? To może oznaczać, że twoja równowaga hormonalna uległa zachwianiu. Hormony mają przecież ogromny wpływ na każdy aspekt zdrowia – od metabolizmu, przez płodność, po kondycję psychiczną. Jakie są naturalne sposoby na zadbanie o zdrowie hormonalne i na co zwrócić uwagę przy ich wdrażaniu? Poznaj kluczowe działania, które mogą wspomóc twój organizm w odzyskaniu równowagi!

Z teksty dowiesz się:

• po czym rozpoznać problemy z hormonami;
•  jakie są najczęstsze przyczyny zaburzeń kobiecej gospodarki hormonalnej (i męskiej też);
• w jaki sposób można wpływać na równowagę hormonalną za pomocą diety i nawyków żywieniowych;
• dlaczego zmiana stylu życia jest tak istotna dla działania układu wydzielniczego;
• jakie suplementy pomogą się zatroszczyć o zdrowie układu hormonalnego.

Objawy problemów z działaniem układu hormonalnego

Objawy zaburzeń hormonalnych często są niespecyficzne. To oznacza, że mogą się one przejawiać na bardzo różne sposoby, których często nie powiązałoby się z niewłaściwym działaniem konkretnych gruczołów wydzielania wewnętrznego. Z tego względu niejednokrotnie zdarza się, że myli się je z innymi dolegliwościami, a diagnostyka często przysparza wielu problemów i może trwać przez wiele tygodni albo nawet miesięcy.

To wszystko sprawia, że mimo najszczerszych trudno nam udzielić ci dokładnej informacji na temat tego, jak objawia się niedobór albo nadmiar konkretnego hormonu. U każdego może to bowiem wyglądać inaczej. Poniżej zebraliśmy więc ogólne wskazówki na temat symptomów, które każdorazowo powinny cię zaniepokoić i skłonić do szybkiej wizyty u lekarza. Można wśród nich wymienić m.in.:

• przewlekłe zmęczenie i problemy z koncentracją –  mogą być spowodowane np. zaburzeniami wydzielania hormonów tarczycy;
• nieregularne cykle menstruacyjne lub ich brak – zwiastują problemy z produkcją żeńskich hormonów płciowych, w tym estrogenów i progesteronu;
• nagłe przybieranie na wadze lub trudności z utratą wagi – to częste symptomy problemów w zakresie funkcji wydzielniczych tarczycy albo insulinooporności;
• trądzik hormonalny (głównie na linii żuchwy) i inne problemy skórne – takie objawy mogą wskazywać na nadmiar androgenów;
• obniżone libido i wahania nastroju – mogą zależeć od niewłaściwych stężeń estrogenu i testosteronu;
• problemy ze snem – to częste konsekwencje m.in. wahań poziomów melatoniny i kortyzolu.

Więcej na ten temat przeczytasz w tekście: Profilaktyka i objawy zaburzeń hormonalnych u kobiet i mężczyzn

Zaburzenia równowagi prawidłowego funkcjonowania układu hormonalnego – skąd się biorą

To kolejne z pytań, na które odpowiedź jest bardzo indywidualna. Często bowiem to, co szkodzi jednej osobie, nie ma wpływu na drugą. A u trzeciej problem jest wynikiem działania np. czterech czy pięciu niekorzystnych elementów w jednym czasie. Ogólnie jednak uznaje się, że negatywny wpływ na gospodarkę hormonalną mają takie czynniki, jak m.in.: przewlekły stres, niewłaściwa dieta, niedostateczna ilość snu, ekspozycja na działanie toksyn (w tym np. ftalanów lub stosowanego w produkcji tworzyw sztucznych bisfeonolu A), a także nieregularna, niewystarczająca aktywność fizyczna.

Przeczytaj także: Insulinoopornosć – przyczyny, objawy i leczenie

Co wspiera zdrowie układu hormonalnego? Dieta bogata w składniki odżywcze oczywiście!

Słuchanie informacji o tym, jak ogromne znaczenie ma dla zdrowia dieta, mogło ci się już znudzić. Takie wiadomości ciągle napływają przecież ze wszystkich mediów. Możemy jednak tylko rozłożyć ręce i powiedzieć: „No cóż, ma, i to duże”. Również w kontekście hormonów. 

Początek diety wspierającej układ hormonalny wiąże się m.in. z odstawieniem ukochanych przez wielu, pełnych cukru, soli i tłuszczu przekąsek, ale też np. czerwonego mięsa, margaryny czy słodkich napojów gazowanych. Nie od dziś wiadomo bowiem, że negatywnie wpływają na nasze zdrowie ogółem, w tym również na hormony. 

Jednak na tym nie koniec wyzwań, bo równie istotne są jedzenie konkretnych produktów, a także… wyzbycie się niektórych kuchennych nawyków. Już wyjaśniamy, o co chodzi!

Nieprawidłowa dieta to nieprawidłowości hormonalne

Chociaż wszystkie problemy wymagają bardzo indywidualnego, zróżnicowanego podejścia dietetycznego, istnieją pokarmy, które są istotne dla zachowania ogólnego balansu hormonalnego. Warto więc o nich pamiętać w planowaniu codziennej diety, aby utrzymać ten stan na długo:

• białko – jest organizmowi niezbędne do produkcji hormonów. Źródła? Wiadomo: mięso, ryby, jaja, produkty mleczne, nasiona roślin strączkowych, tofu, orzechy;
• tłuszcze – do syntezy hormonów niezbędne są także tłuszcze, zwłaszcza nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 (często mówi się o nich jako o dobrych tłuszczach). Znajdziesz je w tłustych rybach morskich, orzechach i nasionach, oliwie z oliwek czy awokado;
• błonnik – wspiera zdrowie jelit i stabilizuje poziom glukozy we krwi, co jest istotne zwłaszcza w insulinooporności, która często zaburza zdrowie hormonalne. Błonnik to oczywiście warzywa i owoce, a także produkty z pełnego ziarna;
• antyoksydanty – kolorowe warzywa i owoce (zwłaszcza jagodowe), a także zielona herbata i kakao chronią przed tzw. stresem oksydacyjnym, który może się przyczyniać do zaburzeń równowagi hormonalnej;
• probiotyki – czyli pożyteczne bakterie mające ogromne znaczenie dla mikroflory jelitowej, która wpływa na wiele funkcji zdrowotnych, w tym wydzielniczą. Włącz więc do menu jogurty naturalne, kiszone warzywa, a także fermentowane napoje (jak kombucza czy kwas chlebowy);
• mikroelementy – cynk, jod i magnez to prawdziwi specjaliści od hormonów. Cynk (czerwone mięso, pestki dyni, soczewica) jest niezwykle istotny dla hormonów płciowych, jod (ryby morskie, wodorosty, sól jodowana) – dla tarczycy. Magnez natomiast reguluje poziom insuliny (a tym samym również poziomu cukru we krwi), wspiera pracę tarczycy i produkcję progesteronu;
• witamina D₃ – również ona pobudza syntezę hormonów. Jej najlepszym źródłem jest oczywiście słońce (w naszej szerokości geograficznej należy ją suplementować od września do maja), ale też tłuste ryby i jaja.

Pamiętaj również o tym, że hormony nie lubią bardzo restrykcyjnych diet i problemy z ich wydzielaniem często wiążą się właśnie ze zbyt surowym sposobem żywienia. Szczególnie istotne jest to w przypadku kobiet, u których zbyt niska masa ciała może doprowadzić nawet do zaburzeń miesiączkowania, a co za tym idzie – także funkcji rozrodczych. W końcu tkanka tłuszczowa też odgrywa rolę wydzielniczą – produkuje hormony wspierające płodność.

Układowi wydzielniczemu szkodzą także papierosy i alkohol, dlatego radzimy, aby na stałe wykluczyć je ze swojej codzienności. Niestety na niekorzystne skutki stosowania używek również w tym przypadku bardziej narażone są kobiety.

Nie tylko dieta pomaga w regulacji poziomu hormonów

Poprawa balansu hormonalnego wiąże się nie tylko z odpowiednią dietą, ale też z nawykami związanymi z obróbką żywności czy przygotowywaniem napojów. I chociaż kwestie, o których przeczytasz poniżej, mogą się na pierwszy rzut oka wydawać absurdalne, zapewniamy, że mają głęboki sens:

• rezygnacja z picia herbaty w torebkach – to nie żart. Uwalniająca się z torebek podczas parzenia epichlorohydryna może negatywnie wpływać na hormony płciowe;
• rezygnacja z plastikowych pojemników na żywność – to nie tylko kwestia ekologii, ale też zdrowia. Do produkcji niektórych z nich wykorzystuje się bowiem bisfenol A, który zawiera substancję traktowaną przez ludzki organizm jak hormony, a stąd już prosta droga do zaburzeń gospodarki wydzielniczej;
• rezygnacja z patelni teflonowych z uszkodzoną powłoką, aluminiowych i miedzianych – przygotowane na nich potrawy mogą m.in. zaburzać pracę tarczycy.

Sprawdź także: Niedoczynność tarczycy i inne choroby. Jak dbać o zdrowie tarczycy zimą?

Zdrowy styl życia, czyli zachowaj balans, a zobaczysz efekty

Obok diety kluczową rolę w regulacji aktywności hormonalnej gruczołów wydzielniczych odgrywa zdrowy tryb życia. Zapewne nie odkrywamy tym Ameryki – przecież doskonale wiesz, że ma on wpływ na niemal każdy aspekt zdrowia i dobrego samopoczucia. Mówienia o dobrych zwyczajach jednak nigdy dość, dlatego przypominamy, jak istotne są:

• spokojny sen – jego niedobór może doprowadzić do zaburzeń m.in. hormonów głodu i sytości (greliny i leptyny), a także hormonu wzrostu (w przypadku dzieci);
• odpowiednie zarządzanie stresem – chroniczny stres nasila wydzielanie kortyzolu, a ten z kolei – zaburza gospodarkę insulinową i syntezę hormonów płciowych;
• regularna aktywność fizyczna – ćwiczenia pozwalają wyregulować przede wszystkim wydzielanie hormonów stresu (jak np. kortyzol), a także stymulować wyzwalanie poprawiających nastrój endorfin;
• nawodnienie – woda jest niezbędna do zachodzenia w organizmie różnych procesów metabolicznych, a także transportu hormonów. Jej odpowiednia ilość ma więc nieocenione znaczenie.

Suplementy na układ hormonalny – to dobre wsparcie twoich działań

Prawda jest taka, że nawet najlepsza suplementacja nie pomoże, jeśli nie zrobisz niczego ze swoją dietą i nie zmodyfikujesz stylu życia. Jeśli jednak podejdziesz do tematu poważnie i zadbasz o zdrowie, odpowiednie suplementy diety z pewnością dodatkowo wesprą twoje zdrowie hormonalne.

Jednym z najlepszych suplementów dla osób chcących zadbać o równowagę wydzielniczą jest oczywiście magnez. Ten pierwiastek doskonale poprawia wrażliwość tkanek na insulinę i wspiera produkcję progesteronu (tu dodatkowym wsparciem będzie witamina B₆), a także testosteronu. Może więc być doskonałym uzupełnieniem diety kobiet i mężczyzn planujących rodzicielstwo, którym szczególnie zależy na równowadze hormonów płciowych.

Podobne działanie dla zdrowia hormonalnego u przedstawicieli obu płci wykazują kwasy tłuszczowe omega-3 (np. w połączeniu z witaminami A, D, E i K, jak w przypadku NOYO^® Mega Omega ADEK). Pobudzają syntezę progesteronu, estrogenów i testosteronu. A także chronią tarczycę i zmniejszają ilość hormonów stresu.

Czasami, jak np. w okresie menopauzy u kobiet, ciało potrzebuje szczególnie starannego wsparcia hormonalnego. Dobrze dobrany preparat złagodzi objawy menopauzy, takie jak uderzenia gorąca, nadmierna potliwość, a także niepokój i drażliwość. Dobrze dobrany, czyli jaki? Na pewno zawierający fitoestrogeny (pochodzące np. z soi czy koniczyny), czyli działające na podobieństwo estrogenów związki roślinne, które uzupełniają braki tych żeńskich hormonów. Niezwykle istotna jest także zawartość witamin D₃ i B₆ w ilościach dostosowanych do potrzeb kobiet. Pierwsza z nich zapobiega rozwojowi szczególnie groźnej w okresie menopauzy osteoporozie. Druga natomiast reguluje stężenia hormonów, m.in. zmniejszając poziom prolaktyny, która podnosi nadwrażliwość emocjonalną i tkliwość piersi. Tylko gdzie szukać tych wszystkich dóbr naraz? Na przykład w produkcie NOYO^® Menopause!

Utrzymanie równowagi hormonalnej jest kluczowe dla zdrowia i samopoczucia. Naturalne metody, takie jak odpowiednia dieta, regularna aktywność fizyczna, unikanie stresu, oraz suplementacja dobrze dobranymi preparatami mogą znacząco wspomóc balans hormonalny. Dbałość o te aspekty życia może m.in. poprawić funkcjonowanie tarczycy, równowagę estrogenowo-progesteronową oraz wspierać produkcję testosteronu. A co za tym idzie – pomoże ci osiągnąć długotrwałe korzyści zdrowotne.