Biegunka podróżnych dotyka nawet 40–60% turystów odwiedzających kraje o ciepłym klimacie i odmiennych standardach sanitarnych. To jedna z najczęstszych dolegliwości, która potrafi skutecznie zniszczyć wymarzony urlop już w jego pierwszych dniach. Odpowiednie przygotowanie układu pokarmowego przed wyjazdem znacząco obniża ryzyko zachorowania i skraca czas ewentualnej infekcji. Jak zatem zadbać o jelita, zanim samolot wyląduje na wakacyjnym lotnisku?

 Spis treści:

1. Czym jest klątwa faraona?
2. W jaki sposób zadbać o swoje jelita przed wyjazdem?
3. Czy warto stosować probiotyki przed wyjazdem?
4. Jakie inne suplementy diety mogą wspomóc pracę jelit?
5. Co pić i jeść na wakacjach?
6. Jak uniknąć biegunki podróżnych?

Czym jest klątwa faraona?

Klątwa faraona to potoczna nazwa biegunki podróżnych – schorzenia wywoływanego przez drobnoustroje obecne w żywności i wodzie pitnej w krajach o innych standardach higieny niż te, do których jest przyzwyczajony europejski turysta. Najczęstszym winowajcą jest enterotoksyczny szczep bakterii Escherichia coli, choć za wystąpienie objawów odpowiadają również Salmonella, Campylobacter, Shigella, a także wirusy i pierwotniaki.

Objawy pojawiają się zazwyczaj w ciągu 24–72 godzin od spożycia skażonego pokarmu lub wody. Należą do nich wodnista biegunka, skurcze brzucha, nudności i ogólne osłabienie. Ryzyko zachorowania jest najwyższe w Azji Południowej, Afryce Subsaharyjskiej, Ameryce Łacińskiej i na Bliskim Wschodzie, ale przypadki odnotowuje się również w popularnych kurortach Egiptu, Turcji i Maroka.

W jaki sposób zadbać o swoje jelita przed wyjazdem?

Przygotowanie mikrobiomu jelitowego przed podróżą to jeden z najskuteczniejszych sposobów na zmniejszenie ryzyka zachorowania. Ludzki układ pokarmowy zamieszkuje biliony mikroorganizmów tworzących unikalny ekosystem, który pełni kluczową funkcję w ochronie przed patogenami i regulacji odporności. Im bardziej zróżnicowana i liczna jest populacja korzystnych bakterii, tym trudniej drobnoustrojom chorobotwórczym znaleźć przestrzeń do namnażania.

Przygotowania warto rozpocząć przynajmniej 2–4 tygodnie przed wyjazdem. W tym czasie należy wprowadzić do codziennej diety produkty fermentowane, jak jogurt naturalny, kefir, maślankę oraz kiszonki typu kapustę kiszoną i ogórki kiszone. Produkty tego typu dostarczają żywych kultur bakterii kwasu mlekowego, które wspierają odbudowę mikrobiomu. Równie ważna jest odpowiednia podaż błonnika pokarmowego z warzyw strączkowych, produktów pełnoziarnistych i warzyw bogatych w inulinę, jak czosnek, cebula i por.

Czy warto stosować probiotyki przed wyjazdem?

Probiotyki to preparaty zawierające żywe kultury bakterii lub drożdży, których skuteczność w kontekście biegunki podróżnych została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych. Regularne stosowanie probiotyków przed wyjazdem i w trakcie podróży obniża ryzyko zachorowania nawet o 8–15 punktów procentowych w porównaniu z grupą placebo. Dlatego też warto przed wyjazdem zacząć suplementować między innymi NOYO® Pro.Bio, który zawiera unikalne połączenie trzech szczepów bakterii Lactobacillus plantarum PBS067, Lactobacillus acidophilus PBS066 oraz Bifidobacterium lactis BL050. Wspierają one pracę żołądka i jelit, a także funkcjonowanie układu odpornościowego.

Najlepiej przebadanymi szczepami są Lactobacillus rhamnosus GG, Saccharomyces boulardii oraz kombinacje szczepów z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium. Saccharomyces boulardii zasługuje na szczególną uwagę – to drożdże probiotyczne o wyjątkowej odporności na antybiotyki i warunki panujące w przewodzie pokarmowym. Warto także wziąć pod uwagę suplementację NOYO® Happy Belly, który zawiera mieszaninę bakterii L.plantarum, L.rhamnosus, B.lactis, wspierających komfort trawienny i pomagają utrzymać równowagę mikrobioty jelitowej.

Podczas wyboru wyborze suplementu diety duże znaczenie ma szczep bakterii, ich liczebność wyrażana w CFU oraz jakość opakowania gwarantującego przeżywalność do daty ważności. Część probiotyków wymaga chłodzenia, natomiast szczepy liofilizowane zachowują aktywność w temperaturze pokojowej, co jest istotną zaletą podczas podróży do gorących krajów.

Jakie inne suplementy diety mogą wspomóc pracę jelit?

Poza probiotykami warto wziąć pod uwagę suplementację kilkoma innymi substancjami wspierającymi odporność błony śluzowej jelit.

Cynk, który znajduje się w składzie NOYO® Multivitamin, to pierwiastek niezbędny dla integralności bariery jelitowej i prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Badania wykazały, że jego suplementacja skraca czas trwania biegunki i zmniejsza jej nasilenie. Berberyna – alkaloid roślinny obecny w berberysu – wykazuje z kolei silne działanie przeciwbakteryjne i hamuje adhezję patogenów do nabłonka jelitowego. Przed podróżą do rejonów wysokiego ryzyka można ją stosować zarówno profilaktycznie, jak i w razie wystąpienia objawów.

Więcej o berberynie przeczytasz w naszym artykule: Berberyna – co to jest, jak stosować i jak działa?

Witamina D3, zawarta w NOYO® D3 4000 + K2Mk7, pełni istotną funkcję w regulacji odpowiedzi immunologicznej błony śluzowej jelit. Jej niedobór – powszechny wśród mieszkańców Europy Środkowej i Północnej – wiąże się z większą podatnością na infekcje jelitowe. 

Co pić i jeść na wakacjach?

Wybór odpowiednich produktów spożywczych i napojów na miejscu jest równie ważny, jak przygotowanie przed wyjazdem. Podstawowa zasada, którą należy stosować w krajach o podwyższonym ryzyku sanitarnym, brzmi: gotuj, obieraj albo pozostaw bez spożycia.

Woda kranowa w wielu popularnych krajach turystycznych nie nadaje się do picia. Należy sięgać wyłącznie po wodę butelkowaną z nienaruszoną plombą fabryczną. Kostki lodu podawane w restauracjach mogą być przygotowane z wody kranowej, więc warto o tym pamiętać przy zamawianiu napojów. Zęby najlepiej płukać po szczotkowaniu wodą butelkowaną lub przegotowaną.

Surowe warzywa i owoce bez skórki stanowią szczególne zagrożenie, ponieważ mogą być myte skażoną wodą. Bezpieczne są owoce, które samodzielnie się obiera, czyli banany, pomarańcze, mango. Gotowane i smażone potrawy podawane na gorąco są zazwyczaj bezpieczniejsze niż bufety, na których jedzenie stoi długo w temperaturze otoczenia. Gotowy sok można kupić w sklepach ze zdrową żywnością, ale należy zwrócić uwagę na to, aby nie było w nim zbędnych konserwantów i cukru, które zaburzają równowagę mikrobiomu.

Jak uniknąć biegunki podróżnych?

Profilaktyka biegunki podróżnych opiera się na kilku wzajemnie uzupełniających się działaniach. Higiena rąk to absolutna podstawa. Należy myć dłonie wodą z mydłem przez minimum 20 sekund przed każdym posiłkiem i po skorzystaniu z toalety. W sytuacjach, gdy dostęp do bieżącej wody jest ograniczony, pomocny jest żel antybakteryjny na bazie alkoholu o stężeniu minimum 60%. Stosowanie probiotyków przez cały czas trwania podróży to kolejny krok. Mikrobiom wymaga stałego wsparcia w nowych warunkach, ponieważ patogeny są obecne w środowisku przez cały pobyt za granicą.

Warto zabrać ze sobą apteczkę podróżną zawierającą: doustne sole nawadniające (ORS), loperamid, węgiel aktywowany oraz preparat z Saccharomyces boulardii. Antybiotyki należy wziąć wyłącznie po konsultacji z lekarzem i tylko w przypadku ciężkiej biegunki z gorączką lub krwią w stolcu. Wczesna reakcja przy pierwszych objawach to najważniejsza rzecz, aby szybko powrócić do pełni zdrowia.