Czy na myśl o suplementacji do głowy przychodzi Ci od razu jedno skojarzenie: odporność organizmu? Wbrew pozorom, suplementy to nie tylko witamina D3 czy witamina C, po które często sięgamy w okresie jesienno-zimowym. Dzięki suplementom możesz wspomóc Twoje ciało przy różnych procesach, począwszy od pracy mózgu, aż po poziom cholesterolu. Jeśli więc zastanawiasz się, czy w ogóle warto zażywać suplementy diety, sprawdź nasz artykuł i dowiedz się, jak robić to z głową, aby zauważyć pozytywne efekty wzbogacenia codziennych posiłków!
W jaki sposób organizm przyjmuje witaminy i minerały?
Zanim porozmawiamy o tym, jakie suplementy diety warto stosować, skupmy się na tym, jak przyswajane są w naszym organizmie witaminy i minerały. To, że są one niezbędne do prawidłowego funkcjonowania, wie każdy, jednak wiedza ta niestety nie zawsze pokrywa się z praktyką, czyli dobrze zbilansowaną dietą. Źródłem składników odżywczych jest bowiem głównie pożywienie, natomiast trzeba pamiętać, że mogą one być również wytwarzane przez organizm lub syntetyzowane z innych elementów. Witaminy i minerały wchłaniają się w układzie pokarmowym, skąd następnie w odpowiednich ilościach, a więc zgodnie z zapotrzebowaniem i przeznaczeniem, są rozporowadzane po całym organizmie. Zdarza się jednak, że określone narządy mogą magazynować dany składnik i w razie jego niedoboru przekazują go innym organom.
Witaminy i minerały można podzielić na dwie grupy: rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie. Jest to istotny podział, ponieważ dzięki temu wiemy, w jaki sposób jesteśmy w stanie dostarczyć oraz jak łączyć witaminy. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach to A, D, E i K. Ich wchłanianie zależy od obecności tłuszczów w pożywieniu oraz prawidłowego działania trzustki i pęcherzyka żółciowego. Warto sięgnąć tutaj do przykładu z naszej oferty — suplement Noyo Mega Omega ADEK zawiera również kwasy tłuszczowe omega właśnie ze względu na lepszą przyswajalność.
Witaminy rozpuszczalne w wodzie to natomiast witaminy z grupy B i witamina C. Ich wchłanianie nie wymaga ani tłuszczów, ani żółci, ale jest zależne od pH żołądka i jelit oraz od obecności innych składników pokarmowych. Witaminy te nie są magazynowane w organizmie, dlatego ich niedobór może szybko się objawiać.
Minerały dzielimy na makroelementy i mikroelementy. Makroelementy występują w dość dużych ilościach w organizmie i są niezbędne do budowy kości, zębów, płynów ustrojowych oraz enzymów. Do makroelementów należą: wapń, fosfor, magnez, sód, potas, chlor i siarka. Mikroelementy występują w śladowych ilościach w organizmie i pełnią rolę kofaktorów enzymatycznych oraz składników hormonów. Do mikroelementów należą: żelazo, cynk, miedź, jod, selen, fluor, mangan, chrom, kobalt i molibden.
Wchłanianie minerałów zależy od wielu czynników, takich jak:
- forma chemiczna minerału (np. organiczna lub nieorganiczna),
- obecność innych minerałów (np. antagonistycznych lub synergistycznych),
- obecność witamin — warto wiedzieć, że witamina C poprawia wchłanianie żelaza, obecność białek (np. białka zwierzęce ułatwiają wchłanianie cynku),
- obecność błonnika (np. błonnik zmniejsza wchłanianie niektórych minerałów),
- stan fizjologiczny (np. ciąża czy choroby mogą zmieniać zapotrzebowanie na minerały).
Jak objawiają się niedobory witamin?
Niedobór witamin to stan, w którym organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości niezbędnych składników odżywczych, co może prowadzić do różnych zaburzeń zdrowia i samopoczucia. Może on być spowodowany przez niewłaściwą dietę, choroby, leki, ciążę czy palenie papierosów. Objawy niedoboru zależą od tego, której witaminy brakuje i jak długo trwa niedobór. Oto niektóre z najczęstszych objawów niedoboru witamin:
- Niedobór witaminy A może objawiać się zaburzeniami widzenia, zwłaszcza w nocy, suchością i podrażnieniem oczu, skóry i błon śluzowych, osłabieniem odporności, łamliwością włosów i paznokci, pękaniem ust czy zwiększoną zachorowalnością na infekcje.
- Niedobór witaminy D może powodować osłabienie i bóle kości i mięśni, krzywicę u dzieci, osteoporozę u dorosłych, depresję, zaburzenia pamięci i koncentracji, osłabienie odporności czy zwiększone ryzyko chorób układu krążenia.
- Niedobór witaminy E może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, takich jak drżenie mięśni, utrata czucia i koordynacji ruchowej, zmniejszenie zdolności poznawczych czy uszkodzenie siatkówki. Może też powodować anemię hemolityczną, czyli rozpad czerwonych krwinek.
- Niedobór witaminy K może być przyczyną zaburzeń krzepnięcia krwi, co może objawiać się skłonnością do krwawień z nosa, dziąseł, skóry czy przewodu pokarmowego. Może też wpływać na mineralizację kości i zwiększać ryzyko osteoporozy.
- Niedobór witamin z grupy B może wywoływać wiele różnych objawów, w zależności od tego, której witaminy brakuje. Niektóre z nich to: anemia (B12), zmiany skórne (B2), zapalenie języka (B3), kandydoza jamy ustnej (B6), owrzodzenia jamy ustnej (B9), osłabienie nerwów obwodowych (B1), zaburzenia nastroju (B6), problemy z pamięcią i koncentracją (B12) czy łojotokowe zapalenie skóry (B7).
- Niedobór witaminy C może objawiać się osłabieniem odporności, częstymi infekcjami, krwawieniem dziąseł i utratą zębów, bólami stawów i mięśni, opóźnionym gojeniem ran czy szkorbutem.
Jeśli podejrzewasz niedobór witamin u siebie lub swoich bliskich, warto wykonać specjalne badania krwi, które mogą potwierdzić lub wykluczyć ten stan. Badania te można zamówić w laboratoriach medycznych lub przez internet. Pamiętaj, że wyniki badań powinny być zawsze interpretowane przez lekarza prowadzącego, który uwzględni Twój stan zdrowia, historię chorób i inne czynniki, mające wpływ na wyniki Jeśli okaże się, że masz niedobór witamin, lekarz powinien dobrać odpowiednią dawkę i czas suplementacji.
Jak sprawdzić, które witaminy warto przyjmować?
Jak już powiedzieliśmy, witaminy są niezbędne do utrzymania prawidłowego funkcjonowania organizmu. W jaki sposób jednak przygotować się do ich suplementacji, kiedy nie jesteśmy w stanie zapewnić sobie wystarczającej ilości składników odżywczych z naturalnych źródeł?
Przede wszystkim zastanów się na tymi aspektami:
- Zacznij od oceny stanu zdrowia, aktywności fizycznej i stylu życia. Niektóre grupy ludzi mają zwiększone zapotrzebowanie na witaminy lub są narażone na ich niedobory — tak jest w przypadku kobiety w ciąży oraz kobiet karmiących piersią, u których zwiększa się zpaotrzebowanie na kwas foliowy, żelazo i wapń. U starszych osób częstsze są natomiast niedobory witaminy D, B12 i B6, a osoby palące papierosy powinny zwrócić uwagę na spożywanie większych ilości witamin C i E.
- Dieta i nawyki żywieniowe. Niektóre produkty spożywcze są bogate w witaminy, ale czasami sposób przygotowania może niszczyć składniki odżywcze lub utrudniać ich wchłanianie. Jeśli rozgotujesz te produkty, prawdopodobnie zniszczysz witaminy (zwłaszcza te z grupy B i witamina C są podatne na wysokie temperatury), a dodatkowo zwiększysz indeks glikemiczny posiłku. Trzeba też pamiętać, że produkty wysoko przetworzone, smażone lub konserwowane zawierają mało witamin lub je tracą podczas obróbki. Ponadto niektóre pokarmy mogą hamować lub wspomagać wchłanianie witamin. Na przykład błonnik zmniejsza wchłanianie niektórych minerałów, a tłuszcze ułatwiają wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.
- Martwiące Cię objawy i dolegliwości. Niektóre objawy mogą świadczyć o niedoborze witamin lub o ich nadmiarze. Na przykład problemy z koncentracją, pogorszona odporność, osłabione włosy i paznokcie, wysuszona skóra, skurcze mięśni, problemy ze snem czy ciągłe zmęczenie to najczęstsze dolegliwości w przypadku niedoborów, które dość szybko zwracają naszą uwagę. Warto więc wiedzieć, że nudności, wymioty, biegunka, bóle głowy, osłabienie mięśni czy zaburzenia rytmu serca mogą być objawami nadmiaru witamin.
Czym jest suplement diety?
Suplement diety to produkt, który jest złożony z substancji odżywczych i traktowany jako uzupełnienie normalnej, codziennej diety. Stanowi skoncentrowane źródło witamin, składników mineralnych lub innych substancji, które mogą mieć korzystny wpływ na zdrowie i samopoczucie. Suplementy diety nie są lekami i nie mają działania leczniczego. Jeśli chodzi o to, w jakiej formie mogą być przyjmowane, są dostępne w różnych postaciach, takich jak: tabletki, kapsułki, proszki, płyny oraz syropy. Suplementy diety powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami producenta lub specjalisty i nie powinny zastępować zrównoważonej i urozmaiconej diety.
Jak stosować suplementy? Czy należy je przyjmować codziennie?
Suplementy warto przyjmować codziennie, a przynajmniej jak najbardziej regularnie, najlepiej z posiłkiem lub po. Dlaczego — skoro najważniejsza jest zbilansowana dieta? Otóż stosuje się je nie tylko w celu zapobiegania lub leczenia niedoborów witamin i minerałów, ale też aby poprawić stan zdrowia i samopoczucia, wspomóc układ odpornościowy, nerwowy, kostny oraz hormonalny, a także zwiększyć wydajność fizyczną i intelektualną. Wbrew pozorom ważne składniki to nie tylko witaminy i minerały — istnieje wiele składników, które pomagą w prawidłowym funkcjonowaniu, takich jak zioła czy białka, np. kolagen.
Jeśli zastanawiasz się, jak dokładnie stosować suplementy diety, uczulamy, że nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi na to pytanie. Sposób i czas stosowania suplementów zależy od wielu czynników, takich jak:
- Rodzaj suplementu: niektóre suplementy są rozpuszczalne w tłuszczach (np. witaminy A, D, E i K), a inne w wodzie (np. witaminy z grupy B i C). Suplementy rozpuszczalne w tłuszczach należy przyjmować po posiłku zawierającym tłuszcze, aby poprawić ich wchłanianie. Suplementy rozpuszczalne w wodzie można przyjmować przed posiłkiem lub na czczo.
- Dawka suplementu: suplementy powinny być przyjmowane zgodnie z zaleceniami producenta lub specjalisty, który dobierze odpowiednią dawkę dla naszych indywidualnych potrzeb i celów. Nie należy przekraczać maksymalnych dawek bezpiecznego spożycia (UL), ponieważ może to być szkodliwe dla zdrowia. Na przykład UL dla witaminy D wynosi 100 µg/dzień, dla żelaza 45 mg/dzień, jednak dla B12 nie ma ustalonej górnej granicy.
- Jakość suplementu: suplementy powinny pochodzić od renomowanych producentów, którzy gwarantują wysoką jakość i bezpieczeństwo swoich produktów. Wybieraj suplementy, które mają certyfikaty jakości, takie jak GMP (Good Manufacturing Practice), ISO (International Organization for Standardization) czy HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points). Unikaj suplementów o niejasnym pochodzeniu lub podejrzanym składzie.
Czy należy przyjmować suplementy codziennie? To również zależy od rodzaju suplementu i naszego stanu zdrowia. Niektóre suplementy są magazynowane w organizmie (np. witaminy rozpuszczalne w tłuszczach) i nie wymagają codziennego uzupełniania. Inne suplementy są szybko wydalane z organizmu (np. witaminy rozpuszczalne w wodzie) i mogą być przyjmowane codziennie lub co kilka dni. Niektóre suplementy są potrzebne tylko w określonych sytuacjach (np. ciąża, choroba, stres) i mogą być stosowane przez ograniczony czas. Zawsze należy konsultować się z lekarzem lub dietetykiem przed rozpoczęciem suplementacji i stosować się do ich zaleceń.
Podsumowując, aby prawidłowo stosować suplementy diety, należy zwrócić uwagę na rodzaj, dawkę i jakość suplementu oraz na nasz stan zdrowia i cel. Nie należy traktować suplementów jako substytutu zdrowej diety ani jako sposobu na poprawę wydajności bez wysiłku. Suplementacja powinna być rozważana tylko wtedy, gdy występują objawy niedoborów lub istnieją konkretne wskazania medyczne. Zawsze należy konsultować się z lekarzem lub dietetykiem przed rozpoczęciem suplementacji i stosować się do ich zaleceń.
Suplementacja w okresie jesienno-zimowym. Co warto przyjmować?
Okres jesienno-zimowy to czas, kiedy nasz organizm jest szczególnie narażony na infekcje, osłabienie i zmęczenie. Zmniejsza się ilość słońca, spada temperatura, a wraz z nią nasza aktywność fizyczna. Jemy mniej świeżych warzyw i owoców, a więcej tłustych i przetworzonych produktów. Wszystko to wpływa negatywnie na naszą odporność oraz stan zdrowia. Dlatego warto zadbać o odpowiednią suplementację witamin i minerałów, które mogą wspomóc nasz organizm w walce z patogenami i poprawić nasze samopoczucie.
Jakie suplementy warto przyjmować w okresie jesienno-zimowym? Oto lista cennych witamin i minerałów:
- Witamina D: jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, kostnego, nerwowego i hormonalnego. Nazywana jest witaminą słońca, ponieważ jej synteza zachodzi w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego. Co istotne, w Polsce zbyt niski poziom witaminy D stwierdzono aż u 90% społeczeństwa. Dlatego bardzo ważna jest suplementacja tej witaminy, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, kiedy jest mało słońca. Zalecana dawka witaminy D dla dorosłych wynosi od 800 do 2000 IU (jednostek międzynarodowych) dziennie.
- Witamina C: jest nieodzowna dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, ponieważ stymuluje produkcję białych krwinek i przeciwciał. Ponadto witamina C uszczelnia naczynia krwionośne, ułatwia gojenie ran, chroni przed wolnymi rodnikami i poprawia przyswajanie żelaza. Witamina C nie jest magazynowana w organizmie, dlatego należy ją dostarczać codziennie z pożywieniem lub suplementami. Zalecana dawka witaminy C dla dorosłych wynosi od 75 do 200 mg dziennie.
- Witamina E: jest silnym przeciwutleniaczem, który chroni komórki przed uszkodzeniem przez wolne rodniki. Ponadto witamina E wspomaga układ odpornościowy, nerwowy i krwionośny. Witamina E występuje głównie w olejach roślinnych, orzechach i nasionach, ale jej ilość może być zmniejszona przez obróbkę termiczną lub przechowywanie. Zalecana dawka witaminy E dla dorosłych wynosi od 10 do 15 mg dziennie.
- Magnez: jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania mięśni, nerwów i kości. Ponadto magnez reguluje rytm serca, ciśnienie krwi i poziom cukru we krwi. Magnez występuje głównie w produktach zbożowych, warzywach liściastych, orzechach i kakao, ale jego ilość może być zmniejszona przez stres, alkohol, kawę czy leki. Zalecana dawka magnezu dla dorosłych wynosi od 300 do 400 mg dziennie.
- Cynk: jest nieodzowny dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, ponieważ bierze udział w produkcji limfocytów i przeciwciał. Ponadto cynk wpływa na stan skóry, włosów i paznokci, gojenie ran, wzrok i smak. Cynk występuje głównie w mięsie, rybach, jajach, nabiale, orzechach i pestkach, ale jego ilość może być zmniejszona przez stres, alkohol, kawę czy leki. Zalecana dawka cynku dla dorosłych wynosi od 10 do 15 mg dziennie.
Aby poprawić swoją odporność i samopoczucie w okresie jesienno-zimowym, warto przyjmować suplementy z witaminą D, C, E oraz magnezem i cynkiem — my polecamy oczywiście Noyo Immun. Pamiętaj jednak, że suplementy nie zastąpią zdrowej i zrównoważonej diety, która jest najlepszym źródłem witamin i minerałów. Suplementacja powinna być rozważana tylko wtedy, gdy występują objawy niedoborów lub istnieją konkretne wskazania medyczne. Zawsze konsultuj się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem suplementacji i stosuj się do ich zaleceń.
Suplementy warto brać nie tylko ze względu na odporność. Co warto suplementować?
Poza suplementami diety, które mają wpływ na odporność, warto również zadbać o inne składniki odżywcze, które mogą poprawić nasze zdrowie i samopoczucie w innych aspektach. Do takich suplementów należą:
- Witamina B12: jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, krwiotwórczego i metabolicznego. Ponadto witamina B12 zapobiega anemii, bólom głowy, duszności, utracie wagi, zaburzeniom wzroku, pamięci i koncentracji, owrzodzeniom jamy ustnej, drażliwości i stanom depresyjnym. Witamina B12 występuje głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, dlatego jej niedobór może dotyczyć osób na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej. W ofercie Noyo Pharm znajdziesz produkt, który pierwotnie powstał z myślą o osobach na diecie wegańskiej, czyli Noyo B-Complex (wcześniej Noyo Daily Vegan). Zalecana dawka witaminy B12 dla dorosłych wynosi od 2 do 2,5 mcg dziennie.
- Żelazo: jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu krwiotwórczego, ponieważ jest składnikiem hemoglobiny i mioglobiny - białek odpowiedzialnych za transport tlenu do komórek. Ponadto żelazo wpływa na stan skóry, włosów i paznokci, metabolizm energetyczny i odporność. Żelazo występuje głównie w mięsie czerwonym, podrobach, rybach i owocach morza, ale jego ilość może być zmniejszona przez stres, alkohol, kawę czy leki. Zalecana dawka żelaza dla dorosłych wynosi od 10 do 18 mg dziennie.
- Probiotyki: są to żywe mikroorganizmy (głównie bakterie), które mają korzystny wpływ na zdrowie jelit i całego organizmu. Probiotyki pomagają utrzymać równowagę mikroflory jelitowej, zapobiegają biegunkom i zaparciom, wspierają układ odpornościowy, poprawiają trawienie i wchłanianie składników odżywczych, a także chronią przed niektórymi chorobami zakaźnymi i nowotworowymi. Probiotyki występują naturalnie w niektórych produktach fermentowanych, takich jak jogurt, kefir, kiszonki czy miso, ale ich ilość może być zmniejszona przez antybiotyki, stres, alkohol czy leki. Zalecana dawka probiotyków dla dorosłych wynosi od 1 do 10 miliardów jednostek tworzących kolonie (CFU) dziennie.
W ofercie Noyo Pharm znajdziesz również dedykowane kategorie, w których opisano odpowiednie suplementy. Dzięki temu, wiedząc czego oczekujesz od preparatów, możesz łatwo znaleźć aktywne składniki, pomagające przy konkretnych wskazaniach. Pamiętaj też, że każdy z oferowanych przez nas produktów przed wprowadzeniem na rynek przechodzi badania (m.in. na zawartość zanieczyszczeń), a składy tworzymy, wybierając zioła i substancje o udowodnionym działaniu.
Jeśli masz więcej pytań, dotyczących oferty, nie wahaj się skorzystać z pomocy ekspertów — specjaliści Noyo Pharm są dostępni na infolinii, zawsze możesz też zadać pytania mailowo lub w social mediach!